Muzeum Śląskie Katowice

Muzeum Śląskie w Katowicach to miejsce, które łączy w sobie dwie rzeczy – nowoczesną architekturę i bogatą historię regionu. Powstało na terenie dawnej kopalni „Katowice”, która przez niemal 200 lat wydobywała węgiel, a dziś stała się „kopalnią kultury” z ekspozycjami ukrytymi 14 metrów pod ziemią. To nie jest typowe muzeum, gdzie przechodzi się przez sale pełne gablot – tutaj można doświadczyć Śląska na wiele sposobów.

Większość ludzi mija to miejsce, widząc tylko szklane bryły wystające z ziemi. Niewiele osób zdaje sobie sprawę, że pod powierzchnią kryje się kilka poziomów wystaw, sal edukacyjnych i przestrzeni ekspozycyjnych.

Historia muzeum i jego powojenne losy

Muzeum Śląskie powołano do życia w 1929 roku uchwałą Sejmu Śląskiego. Planowano dla niego nowoczesny gmach, jeden z najnowocześniejszych w ówczesnej Europie, ale budynek nie doczekał się oficjalnego otwarcia. Po wybuchu II wojny światowej hitlerowcy rozpoczęli rozbiórkę niemal ukończonego gmachu – był symbolem polskości na Śląsku. Zniszczeniu i grabieży uległa też znaczna część zbiorów, choć część najcenniejszych dzieł zdołano ewakuować do Lublina tuż przed wybuchem wojny.

Muzeum wznowiło działalność dopiero w grudniu 1984 roku w budynku dawnego hotelu przy alei Korfantego w centrum Katowic. Tam funkcjonowało przez kolejne dekady, aż w 2015 roku przeniosło się do obecnej siedziby na terenie dawnej kopalni „Katowice” w dzielnicy Bogucice.

Architektura wpisana w krajobraz poprzemysłowy

Kopalnia „Katowice” działała od 1823 do lat 90. XX wieku i wydobyła łącznie około 120 milionów ton węgla. Początkowo nosiła nazwę „Ferdinand” od imienia jednego z założycieli – Ignacego Ferdynanda von Beyma. Dopiero w 1936 roku zmieniła nazwę na „Katowice”.

Austriacka pracownia Riegler Riewe Architekten zaprojektowała kompleks w taki sposób, by maksymalnie wykorzystać przestrzeń podziemną i nie ingerować zbytnio w poprzemysłowy krajobraz. Dlatego większość muzeum znajduje się pod ziemią – wystawy prezentowane są kilkanaście metrów pod powierzchnią, a mimo to dociera tam naturalne światło słoneczne przez szklane boksy.

Na powierzchni widać tylko sześć przeszklonych pawilonów, które doświetlają podziemne ekspozycje, oraz budynek administracyjny z foyer. Te szklane bryły harmonizują z zespołem zabytkowych budynków kopalni z XIX wieku – łaźnią główną, stolarnią, magazynem odzieży i maszynownią. Część z nich została zaadaptowana na restaurację i sale edukacyjne, a w magazynie odzieży mieści się dziś Centrum Scenografii Polskiej.

Co zobaczysz w Muzeum Śląskim

Zbiory muzeum liczą około 120 tysięcy eksponatów. To malarstwo polskie sprzed i po 1945 roku – prace Chełmońskiego, Grottgera, Malczewskiego, Matejki, Mehoffera czy Wyspiańskiego. Są też kolekcje sztuki nieprofesjonalnej, fotografii artystycznej i dokumentalnej, plakatu polskiego oraz bogate zbiory etnograficzne i archeologiczne.

Wystawy stałe zajmują kilka poziomów. Główna ekspozycja poświęcona jest historii Górnego Śląska – to interaktywna podróż w czasie, gdzie można stanąć na dawnej ulicy, dotknąć eksponatów, usłyszeć historie ludzi. Nie jest to suche przedstawienie faktów, ale angażująca scenografia, która pozwala poczuć, jak wyglądało życie w regionie.

Pod ziemią znajduje się też hol centralny – imponująca przestrzeń ekspozycyjna o wysokości 12,5 metra. Poza tym muzeum oferuje trzykondygnacyjny parking na 232 miejsca, salę audytoryjną na 320 miejsc, bibliotekę oraz sale edukacyjne i konferencyjne.

Muzeum organizuje nie tylko wystawy czasowe, ale też warsztaty rodzinne, warsztaty pszczelarskie, wykłady, spotkania dla seniorów i oprowadzania kuratorskie. Na terenie kompleksu działa ogród społeczny.

Wieża widokowa – punkt widokowy na Katowice

Jedną z największych atrakcji jest 40-metrowa wieża wyciągowa szybu Warszawa II. Do historycznej wieży dobudowano panoramiczną windę, która wozi zwiedzających na górną platformę. Stamtąd rozciąga się widok na park i całe miasto – to jedna z najbardziej lubianych atrakcji w Katowicach.

Warto poświęcić chwilę i spojrzeć na miasto z innej perspektywy. Widać stąd Spodek, siedzibę NOSPR, Międzynarodowe Centrum Kongresowe – wszystkie obiekty tworzące Strefę Kultury, centrum kulturalno-rozrywkowe Katowic.

Dla kogo jest Muzeum Śląskie

To miejsce sprawdzi się dla różnych osób. Rodziny z dziećmi docenią interaktywne stanowiska i angażujące aranżacje – dzieci nie będą się nudzić. Miłośnicy historii znajdą tu mnóstwo informacji o Górnym Śląsku w kontekście całej Polski. Fani architektury i designu przyjdą zobaczyć sam budynek i sposób, w jaki połączono nowoczesność z poprzemysłowym dziedzictwem.

Seniorzy mogą skorzystać ze specjalnych spotkań i oprowadzań dostosowanych do ich potrzeb. Studenci i naukowcy mają dostęp do biblioteki i bogatych zbiorów dokumentacyjnych.

Muzeum Śląskie to instytucja współprowadzona przez Urząd Marszałkowski Województwa Śląskiego oraz Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego, wpisana do Państwowego Rejestru Muzeów w 2006 roku.

Informacje praktyczne – bilety, godziny otwarcia, dojazd

Godziny otwarcia: Muzeum jest czynne od wtorku do niedzieli w godzinach 10:00-20:00. W poniedziałki nieczynne.

Ceny biletów: Aktualne ceny biletów najlepiej sprawdzić na stronie muzeumslaskie.pl, ponieważ muzeum oferuje różne rodzaje biletów – normalne, ulgowe, rodzinne oraz bilety na poszczególne wystawy czasowe. Dostępne są też bilety łączone.

Jak dojechać: Muzeum znajduje się przy ulicy T. Dobrowolskiego 1 w dzielnicy Bogucice, w katowickiej Strefie Kultury. Jeśli przyjeżdżasz samochodem, możesz zaparkować na terenie muzeum – parking jest płatny, ale dla odwiedzających pierwsze 3 godziny są za darmo. Komunikacją miejską ZTM można dojechać do przystanków: Katowice Strefa Kultury Muzeum Śląskie, Katowice Strefa Kultury NOSPR lub Katowice Rondo.

Ile czasu przeznaczyć: Na spokojne zwiedzenie głównych wystaw stałych warto zarezerwować minimum 2-3 godziny. Jeśli planujesz obejrzeć także wystawy czasowe i wejść na wieżę widokową, lepiej przeznaczyć pół dnia. Muzeum ma też księgarnię, gdzie można kupić wydawnictwa dotyczące regionu, sztuki i historii oraz unikatowe pamiątki z Katowic.

Kontakt: telefon +48 32 213 08 70, strona internetowa muzeumslaskie.pl

Teren wokół muzeum został zrewitalizowany i wraz z otaczającym parkiem stanowi doskonałą przestrzeń do rodzinnych spacerów, pokazów filmowych czy festiwali muzycznych. To nie tylko miejsce do zwiedzania wystaw, ale także przestrzeń do odpoczynku w centrum miasta.