Dolina Trzech Stawów Katowice
Dolina Trzech Stawów to ponad 65 hektarów terenów zielonych w katowickim Muchowcu, które łączą funkcję parku miejskiego z pełnoprawnym centrum rekreacji wodnej. Miejsce, gdzie w środku zurbanizowanego Śląska można spędzić dzień nad wodą, pojeździć na rowerze po kilku kilometrach asfaltowych ścieżek i odpocząć od miejskiego zgiełku. Co ciekawe, mimo nazwy stawów jest tu znacznie więcej – oficjalnie aż 11 sztucznych zbiorników wodnych o łącznej powierzchni przekraczającej 35 hektarów.
- krystalicznie czysta woda w kąpielisku
- malownicze trasy rowerowe
- możliwość wypożyczenia sprzętu wodnego
- organizacja festiwali i wydarzeń
- bliskość autostrady A4
Historia przemysłowa zapisana w krajobrazie
Nie każdy wie, że malownicze dziś stawy powstały w XIX wieku jako efekt uboczny działalności górniczej. Kopalnia „Ferdinand” (później „Katowice”) eksploatując węgiel kamienny spowodowała osiadania terenu, które utworzyły przegłębienia w dolinie Potoku Leśnego. Teren obniżył się o około 15 metrów. Początkowo zbiorniki pełniły funkcje czysto przemysłowe – woda z nich zasilała kotły i chłodnie kominowe kopalni.
Dopiero na początku XX wieku ktoś wpadł na pomysł, żeby wykorzystać te tereny rekreacyjnie. Od 1912 roku zaczęły tu działać kluby pływackie, a w latach 30. Liga Morska i Kolonialna organizowała otwarte kąpieliska i przystanie dla żaglówek. Tak przemysłowy krajobraz przekształcił się w jedno z ulubionych miejsc wypoczynku katowiczan.
Lokalna nazwa „Sztauwajery” pochodzi od niemieckiego „Stauweiher”, czyli zbiorniki zaporowe. To właśnie zapory na Potoku Leśnym utworzyły pierwsze trzy stawy, od których wzięła się nazwa doliny.
Co można robić nad stawami
Latem największą atrakcją jest oficjalne kąpielisko przy Stawie nr 4, z trawiasta plażą i 80-metrową linią brzegową. Sezon trwa zazwyczaj od końca czerwca do końca sierpnia, w godzinach 10:00-18:00. Woda jest regularnie badana przez sanepid i utrzymuje odpowiednie standardy czystości.
Przy campingu MOSiR działa przystań wodna, gdzie można wypożyczyć kajaki, łódki, rowery wodne czy deski surfingowe. Ceny wynajmu są standardowe jak na miejskie ośrodki sportu. Przy Stawie Drugim trenuje Sekcja Kajakowa Uczniowskiego Klubu Sportowego „4” – organizacji z długimi tradycjami w Katowicach.
Główną osią doliny jest Aleja Trzech Stawów – ponad 3-kilometrowa trasa rowerowo-rolkowa, całkowicie wyłączona z ruchu samochodowego. Nawierzchnia jest niemal idealna, co doceniają zarówno amatorzy, jak i profesjonaliści. Nie bez przyczyny trasa gościła zawody Pucharu Polski we wrotkarstwie szybkim, a kolarze Tour de Pologne wykorzystują ją do treningów.
Festiwale i wydarzenia kulturalne
Dolina to także scena dla dużych imprez plenerowych. Miłośnicy muzyki elektronicznej znają to miejsce z festiwalu Soundtropolis, fani rocka – z OFF Festivalu. Przestrzeń przy stawach świetnie nadaje się do organizacji koncertów, zlotów motoryzacyjnych i różnego rodzaju eventów sportowych czy charytatywnych.
Lokalizacja tuż przy autostradzie A4 (kąpielisko praktycznie przylega do jezdni przy węźle Murckowskim) sprawia, że dojazd jest banalnie prosty, choć hałas z autostrady bywa wyczuwalny.
Dla kogo to miejsce
Dolina Trzech Stawów to uniwersalna przestrzeń. Rodziny z dziećmi znajdą tu place zabaw, miejsca do grillowania i bezpieczne ścieżki do spacerów z wózkiem. Biegacze mają naturalne trasy treningowe wokół zbiorników. Rowerzyści i rolkarze – kilometry gładkiego asfaltu. Jest też siłownia plenerowa, punkt widokowy, niezliczone ławki.
W pobliżu głównego skrzyżowania działa klub jeździecki, kryte korty tenisowe i park linowy. Dla tych, którzy chcą spędzić więcej czasu, dostępne są pola kempingowe.
Wśród 11 zbiorników wodnych znajdują się m.in. stawy o charakterystycznych nazwach: Łąka, Kajakowy, Oczko, Kąpielowy, Ozdobny i największy Sumik. Każdy pełni nieco inną funkcję i ma swój unikalny charakter.
Muchowiec i Katowicki Park Leśny w sąsiedztwie
Granice Doliny Trzech Stawów nie są ściśle określone. Niektórzy twierdzą, że to tylko trzy północne stawy, inni rozciągają tę nazwę na cały pas wzdłuż ulicy Trzech Stawów, aż do Muchowca i skrzyżowania z ulicami Gawronów i Francuską. Tam czeka kolejnych siedem stawów i rozległe tereny zielone.
Od lat 60. XX wieku obszar ten stanowi część Katowickiego Parku Leśnego, co dodatkowo zwiększa możliwości spacerowe i rekreacyjne. Na południe od największych stawów znajduje się lotnisko Muchowiec z siedzibą Aeroklubu Śląskiego.
Praktyczne informacje – dojazd, ceny, godziny
Dolina znajduje się kilka minut od centrum Katowic, w dzielnicy Muchowiec, wzdłuż ulicy Murckowskiej. Dojazd jest możliwy z każdej strony: od ulicy Trzech Stawów (z węzła Nikiszowiec i DK86), od ulicy Lotnisko (z Osiedla Paderewskiego) lub od ulicy Francuskiej. Komunikacja miejska działa bez zarzutu, a parking samochodowy nie stanowi problemu.
Kąpielisko: sezon trwa zazwyczaj od końca czerwca do końca sierpnia, godziny otwarcia 10:00-18:00. Wstęp bezpłatny, woda regularnie badana przez sanepid.
Przystań wodna przy campingu MOSiR: wynajęm sprzętu wodnego (kajaki, łódki, rowery wodne, deski SUP) w standardowych cenach miejskich ośrodków sportu. Szczegółowe informacje: MOSiR Katowice, ul. Nałkowskiej 10a, tel. 32 253 87 33.
Ścieżki rowerowo-rolkowe: dostępne cały rok, bezpłatnie. Aleja Trzech Stawów na długości około 2200 metrów całkowicie wyłączona z ruchu samochodowego.
Ile czasu przeznaczyć: na spokojny spacer wokół głównych stawów wystarczy godzina-półtorej. Jeśli planuje się kąpiel, wypożyczenie kajaka czy dłuższy piknik – warto zarezerwować pół dnia. Rowerzyści i rolkarze mogą łączyć Dolinę z trasami przez Katowicki Park Leśny i spędzić tu całe popołudnie.
Punkty gastronomiczne działają sezonowo, szczególnie przy skrzyżowaniu z ulicą Francuską, gdzie na południowym krańcu lotniska Muchowiec znajdują się restauracje całoroczne i letnie ogródki.